محمد كاظم گيلانى
15
حفظ الصحة ناصرى ( فارسى )
كلام استاد آب در كوزه و . . . تاكنون ، درباره تاريخ و علم پزشكى در ايران ، آنچنانكه عمق و وسعت آن اقتضا مىكند ، كاوش و پژوهش ژرف و گستردهاى صورت نگرفته است . بسيارى از متون طبّى مورد تصحيح علمى و انتقادى واقع نشده و در خصوص مطالب آنها نيز تحليل و تحقيق جامع و روشمندى انجام نپذيرفته است . ازاينرو ، هنوز بسيارى از متون و رسائل پزشكى اين مرزوبوم ، غبارآلوده و غريب ، در گوشه كتابخانهها مانده و جفاى روزگار آنان را به باد فراموشى داده است . با گذشت نسلها و گذشت آنان كه همچنان اين مردهريگ مانده از نياكان را با مرارت و زحمت پاس مىدارند ، اين ميراث شريف مهجورتر مىشود و اين خطرى است كه طب ديرپاى ما را تهديد مىكند . اينهمه ، در حالى است كه طب سنتى ايران را مىتوان به شكل مدون ارائه داد و دائرة المعارف و دانشنامه پزشكى ايران را تدوين كرد . البته ، به شرط آنكه با برنامهريزى صحيح و فراهم ساختن امكانات مناسب قصد چنين كار مهمى را داشته باشيم . براى نيل به اين مقصود نيز ، ابتدا لازم است متون و رسائل بيشمار طبّى شناخته شده مورد تصحيح و تحقيق قرار بگيرند . به طور كلى ، مىتوان گفت كتب و رسائل برجاى مانده از پدران حكيم ما در پنج بخش بنيادين تدوين شدهاند :